Một yêu cầu mà đa số các bạn làm content thường hay nhận được là "Bài này em viết theo kiểu storytelling nhé!". Và khi yêu cầu này được đưa ra, nội dung storytelling ấy sẽ tương tự như bài sau:
Khởi nguồn từ tình yêu dành cho mảnh đất hình chữ S và ngành nghề thủ công nơi đây, anh X - nhà sáng lập của A (tên thương hiệu) đã cùng với đội ngũ người Việt trẻ tạo nên A, nơi mà mọi người cùng san sẻ đam mê với nghệ thuật thủ công cùng niềm tin vào sự phát triển của những sản phẩm bền vững.
Yếu tố mà A luôn coi trọng chính là sự gắn kết giữa con người với quá trình sản xuất và môi trường xung quanh. Mọi thương hiệu tại A đều được tạo nên từ sự cần mẫn, sáng tạo và khéo léo của chính người dân Việt Nam, với nguyên liệu/chất liệu từ chính mảnh đất trù phú này. Bên cạnh chất lượng luôn được đảm bảo ngay từ đầu, điều mà bạn có thể cảm nhận khi đến với A là sự an tâm về sức khỏe và thân thiện với môi trường. Để từ đó con đường hướng tới lối sống bền vững trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Đong đầy bên trong từng hộp quà tại A không chỉ bao gồm những sản phẩm với chất lượng chọn lọc. Hơn hết, từng chi tiết và sản phẩm trong hộp quả đều được đội ngũ của A gói ghém sự quan tâm và trân trọng, cùng mong muốn gửi trao đến bạn những điều vẹn tròn nhất, rằng bạn xứng đáng trải nghiệm những sản phẩm tốt nhất.
Đọc hết phần nội dung trên mà bạn vẫn cảm thấy nó không có vấn đề gì cả. Đơn giản, nếu là bạn viết, nội dung sẽ tương tự như vậy, hoặc thậm chí câu từ của bạn không đạt như bài trên. Bài viết trên được trích từ 1 bài blog có tiêu đề là "Hướng dẫn viết giới thiệu thương hiệu thật hấp dẫn và lôi cuốn" và được coi là bài viết "đạt chuẩn" trong cái gọi là "hấp dẫn" và "lôi cuốn" trên.
Bạn có thể rất dễ bắt gặp những mẩu storytelling đầy giá trị này trên internet. Những nội dung ấy vẫn liên tục được xuất bản, và nó vô tình trở thành tiêu chuẩn hay văn mẫu cho những bạn làm content bám vào để làm theo. Nếu bạn bắt gặp ví dụ trên khi đang vào khám phá website của thương hiệu, cá chắc là bạn sẽ cảm thấy cũng không ấn tượng lắm. Sau 5 phút lướt TikTok, mọi thông tin về thương hiệu sẽ bị lãng quên.
Công thức viết Storytelling bất bại cho dân Content
Trên mạng xã hội hiện nay có rất nhiều công thức viết storytelling. Nhưng tựu trung lại, về bản chất, chúng ta có chỉ có công thức chung duy nhất được tác giả Đinh Đức Hoàng đề cập trong cuốn "Cuốn sách sai không sót câu nào". Một câu chuyện luôn cần 5 yếu tố:
1. Nhân vật
2. Bối cảnh
3. Cốt truyện
4. Xung đột
5. Kết cục
Năm thành tố này liên kết chặt chẽ và quyết định số phận của nhau. Nhân vật là các cá thể mà câu chuyện xung quanh chúng. Bối cảnh là bao gồm khung cảnh, trạng thái xã hội hoặc quy luật của vũ trụ. Cốt truyện là hướng mà nhân vật sẽ đi. Xung đột là sự đấu tranh, vật lộn giữa hai thế lực đối lập. Thông thường, các nội dung storytelling đều khuyết phần xung đột. Hậu quả là nó sẽ tạo ra những câu chuyện tẻ nhạt, trơn tuột như sau:
1. Bối cảnh: Tại nơi đất khách quê người - Nhật Bản, 1 đất nước mà khi mưu sinh tại đó, người ta mới nhận ra cuộc sống không màu hồng như trên phim ảnh.
2. Nhân vật: Một anh chàng nợ 5 tỷ đồng, sang Nhật xuất khẩu lao động để trả nợ. Một cô gái người Nhật, sinh ra trong gia đình giàu có và được nhiều người theo đuổi.
3. Cốt truyện: Hai người vô tình gặp nhau trong tiệm ramen nơi anh chàng đang làm việc. Họ cảm mến nhau và tìm cách đến bên nhau.
5. Kết cục: Họ tổ chức đám cưới nhỏ và sống bên nhau hạnh phúc.
Khi áp dụng công thức với nội dung storytelling giới thiệu về thương hiệu A ở trên, ta sẽ có được:
1. Bối cảnh: Tại Việt Nam, có một thương hiệu cung cấp sản phẩm gì đó mà đọc hết cả đoạn vẫn chưa biết thương hiệu cung cấp sản phẩm gì.
2. Nhân vật: anh X - nhà sáng lập của thương hiệu A.
3. Cốt truyện: Anh X cùng đội ngũ của mình đã tạo nên thương hiệu A cung cấp sản phẩm tốt cho khách hàng và môi trường.
Tại đây, bạn có thể dễ dàng nhận thấy rằng cả hai nội dung phân tích trên đều đang thiếu phần Xung đột. Cô gái chiến đấu với cha mẹ như thế nào? Cô đã bao lần rơi nước mắt. Cô đã chống lại gia đình, bỏ nhà ra đi không? Rồi anh chàng kia đã tự ti như thế nào? Anh đã đấu tranh với sự mặc cảm của mình như thế nào? Anh đã tự cắt đứt với cô gái bao nhiêu lần? Hãy nhớ rằng, xung đột là sự vật lộn của hai lực đối lập. Nếu không có sự vật lộn ấy, kết quả cuối cùng tạo ra sẽ rất là tẻ nhạt, ít đọng lại cảm xúc.
Anh đã cố quên em đi rất nhiều lần. Anh vùi đầu vào công việc, ép mình phải luôn bận rộn để không nghĩ đến em nữa. Anh không nhớ mình đã bao đêm thức trắng, cố vùi mình vào thuốc lá, rượu bia để tê liệt tinh thần, để ngừng nhớ đến em. Anh làm mọi thứ để quên em nhưng đến cuối cùng em vẫn ở đó, vẫn hiện hữu trong tâm trí anh... Một bên là lương tâm, đạo đức, là sự phán xét của đám đông. Một bên là nỗi nhớ em. Hai bên lao vào nhau, điên cuồng vật lộn. Chưa kể, câu chuyện của thương hiệu A còn thiếu cả phần 5 kết cục.
Kết luận
Hãy nhìn lại những nội dung storytelling trên thị trường hiện nay, mặc dù thiếu xung đột, nhưng tại sao vẫn có thể thành công. Điều này được lý giải vô cùng đơn giản, khách hàng có nhu cầu, thương hiệu có giải pháp. Chắc chắn thương hiệu vẫn sẽ chốt deal được. Nhưng để có được sự thành công đó, thương hiệu có thể phải chạy quảng cáo Facebook xước cả thẻ visa để tiếp cận 100% lượng khách hàng mục tiêu và tỷ lệ chuyển đổi có thể chỉ là 1%. Một câu chuyện được kể một cách bài bản và có thể thu hút sự chú ý, cũng như chạm vào cảm xúc của công chúng, sẽ gia tăng tỷ lệ chuyển đổi của bạn. Như vậy, trong ngành sản xuất nội dung phục vụ cho thương mại, thì một câu chuyện không phải là điều kiện cần để bán được hàng. Nhưng nó sẽ là thứ để tiết kiệm ngân sách quảng cáo.
